RADIO ZAZA Tv ZONÊ MA KAMIYA MAWA ! BUMISÊ QÊSEY BIKE XU VIRA MÊKE ! Vila Kę
Dersim Heyeti Basbakan Yardimcisiyla Görüstü
Federasyon Baskani Yasar Kaya Dersim'de soykirim yapilmistir
Dersim'in canli tanigi o günü anlatti

Seyit Riza kimdi? HAYATI
Atatürk idam öncesi Seyit Riza ile görüstü

1938 DERSIM GERÇEGINI ARARKEN

Ilk kez yayinlanan 11 Dersim fotografi
Caner Erzincan dan MAR Filmi
Erzincan'da 'Dersim' yürüyüsü
Dr. Z.Selcan QURSE ZAZAKI
Videolar
Basinda Dersim Gercegi 2

DERSIM FESTIVALLERI NEDIR, NE DEGILDIR?

DTP’NIN KAPATILMASI VE ZAZA HALKI HAKKI CIMEN SEY QAJI GELENEGI´NIN SIIRI TARIHIMIZE ISIK TUTUYOR DÜZGÜN BAVA ANMA SENLIGI VE HALKIMIZIN DEGERLERI HAKKINDA
Hakki Cimen Hakki Cimen Hakki Cimen Hakki Cimen

Ahmet Hakan´a Açik Mektup Hakki Çimen

1938 DERSIM GERÇEGINI ARARKEN

Ahmet Hakan´a Açik Mektup

Hakki Çimen

1938 DERSIM GERÇEGINI ARARKEN

Sayin Ahmet Hakan Bey,

Sayin Hüseyin Aygün´le Dersim 1938´i konu ettiginiz 28.11.2011 tarihli CNN Türk televizyonundaki „Tarafsiz Bölge“ programinizi seyrettim. 1938 Dersim Soykirimi öncesi ve sonrasini Türkiye kamuoyu önünde konusmaya açmanizi olumlu buldum. Tesekkür ederim.

Dini ve sosyal temeldeki Ortaçag iftiralari, devletin 74 yillik yanlis uygulama ve propagadalari, Dersim Zaza Alevi halkina karsi, basta Türkler olmak üzere Anadolu´nun diger halklarinda neredeyse genlerine islemis önyargilar olusturmustur. Böyle bir Türkiye ortaminda magdurlarin sesini duyurmasi hiç kolay degildir. Ancak sizler gibi samimi insanlar, Dersim halkinin her bakimdan magduriyetinin Türkiye ve dünyada anlasilmasina yardimci olabilirler. Ve ancak sizin yaptiginiz aydinlatici programlar çogaltilabilirse, Türkiye halklari aydinlanabilir.

Programinizda Sayin H. Aygün´le birlikte, Dersim Soykiriminin karanlik yanlarini aydinlatmaya çalistiniz. Ancak Sn. Aygün asagidaki anahtar sorulariniza, Dersim Zaza halkinin tarihine, sosyal yapisina ruh haline ve kültürüne hiç uymayan cevaplar verdi. Konuya olumlu katkida bulunmak, olasi aydinlanmanin önünü açmak amaciyla, gerek hafiza kayibi nedeniyle ve gerekse korkudan Dersim 1937/38 Zaza Alevi Soykiriminin dogru dile getirilemeyen yanlarini bilginize sunuyorum.

1. Dersim halki Atatürk´ü seviyor mu?

Sizin bu sorununuzu Sn. H. Aygün: „Dersim halki Atatürk´ü seviyor.“, seklinde cevapladi. Sn. Aygün bu sevgisini seçimden önce dile getirseydi, Dersim halkinin da sevip sevmedigi ortaya çikardi.

Bu soru komik oldugu gibi verilen cevap da komiktir. Çünkü Türk aydinlari, eger gizli tutulanlari ortaya çikarmak istiyorlarsa, herseyden önce devlet ve kanun zoruyla ‘sevme mecburiyeti’ni veya ‘zoraki sevme’yi kaldirma yönünde çalismalari gerekmez mi?

Dersim Zaza halki yüzyillardir hem dini ve hem de etnik olarak takip edilmektedir. Dersim´in yasli kesimi yüzlerce Kerbela katliami kadar yogun zulüm görmüs. 1981 Asker Darbesi, Dersim halki için 2. bir 1938 dir. Türkiye kamuoyu önünde konusturulmaya çalisilan Dersim insaninin içindekini dobraca söyleyememesi kadar dogal birsey olamaz.

Ancak bizler son 30 sene zarfinda, yasli kesim daha bu dünyadan göçmeden, ulasabildiklerimizle kapali kapilar arkasinda konustuk. Saatlerce ses kayitlari var elimizde. Dogrusu bu kayitlarin hiç biri sayin H. Aygün´ün yukaridaki soruya dair size verdigi cevabi dogrulamiyor.

2. Sn. Aygün tarafindan Dersim´in Zaza etnik kimligi inkar ediliyor.

1900 ile 1906 yillari arasinda Alman dilbilimcisi Oskar Mann, Zaza halkinin yasadigi bölgede Zaza Dili’ni kaydetmis ve Zaza Dili’nin Grameri 1932 yilinda Berlinde dilbilimci Karl Hadank tarafindan yayinlanmistir. Bu eserde söyle yazilidir: „Dersim Zazalarin güçlü kalesidir.“

Ayrica Dr. Zülfü Selcan’nin Berlin Teknik Üniversitesinde hazirlanip yayinlanan genis kapsamli, teferruatli bir bilimsel eseri vardir: Zaza Dili’nin Grameri [Grammatik der Zaza-Sprache, Berlin 1998]. Alman ve Avusturya üniversitelerinde bu eser temelinde Zazaca dersler verilmektedir.

Bu eserler gibi Zazalarin dili ile etnik ve kültürel kimligi üzerine mevcut olan birçok bilimsel çalisma, Zaza Halki’nin Türkiye´nin 3. büyük halki oldugunu ortaya koymustur. Gene elimizdeki dökümanlara göre, 1938 Soykirimi, Dersim´de özellikle Zazaca konusan halka uygulanmistir. Devletçe planlanip imha edilmesi kararlastirilan halk Zaza Alevileridir. Isimsiz ve kimliksiz bir halk degildir!

Siz de biliyorsunuz ki Alevilik sadece bir inançtir. Halkimiz için de etnik bir tanim yerine geçemez. Bir Zaza olan Sn. Aygün´ün Zaza kimligini kendi adina inkar etmesine diyecegimiz yok. Ancak tüm Zaza halki adina inkara kaçmasi kabul edilemez.

3. Dersim Zaza halki ‘kizilbas’ mi?

Ben 54 yasindayim. 1938 de anne tarafim köylüleriyle birlikte (Annemin babasi bir dervismis. Hayatinda hiç bir zaman eline silah almamis.) Xae Deresinde kursuna dizilmisler. Ben de soykirimin yapildigi bazi dere ve magaralari biliyorum. Soykirimdan kurtulan birçok insanla hasir nesir oldum. Zazaca anadilimdir. Zazaca yazdigim ve yayinladigim kitaplar var. Dedemin (babamin babasi), Davut Sulari´nin Zazaca cem ve cematlerine katildim. 1979 yilinda 100 yasin üzerindeyken ölen Pazapun’lu ninemin masal ve hikayelerinin yani sira dualariyla büyüdüm. Hiç bir zaman ve hiç bir yerde bir Zaza Alevi ´nin kendini „kizilbas“ diye tanimladigini duymadim.

Anadolu toplumlarinin tarihini, kültür ve inançlarini yakindan taniyanlar için gerçek sudur: Ne Türkmen Aleviler, ne Türk Bektasiler, ne de Zaza Aleviler kendilerine hiçbir zaman ‘kizilbas’ dememistir, simdi de demiyorlar. Çünkü bilindigi gibi Osmanli Yönetimi, ‘kizilbas’ kelimesini, Alevi halki asagilamak, küçük düsürmek ve dolayisiyla hakaret etmek için kullanmistir.

Eger Sn. Aygün kizilbasligi sadece kendisine yakistiriyorsa, diyecegimiz birsey olamaz. Ancak Dersim Zaza Alevilerine bunu yakistirmasi son derece yanlistir, buna hakki yoktur.

Günümüzde ‘kizilbas’ kelimesi bazi karanlik solcu çevreler tarafindan, kizil komünizme sinsice yaklastirilip, yedek ve uyduruk bir kimlik propaganda edilmektedir. ‘Kizilbas’ ve ‘kizilbaslik’ propagandasinin asil hedefi, Zaza Alevi halkin demokratik mücadelesini zayiflatmak, haklarini almasini engellemek ve asimile etmektir.

4. Dersim 1938 katliam mi? Soykirim mi?

Dersim 1937/38 de Zaza halkina uygulananlar, uluslararasi „jenosid“ (genozid) yani soykirim tanimina fazlasiyla uyuyor. Bu soykirimi yapanlar, hiç bir dine sigmayan ve özellikle Islam´a tamamen aykiri bir uygulama olarak ölülere gömülme hakki bile vermemistir. Dersim´de yapilanlar katliam degil, planlanan bir soykirimdir. Dogru adi Zaza Alevi halkinin soykirimidir.

Sayin Ahmet Hakan Bey,

Zaza ya da Zaza kökenlilerin gerçekleri arastirip konusabilmesinin, ne yazik ki alt yapisi henüz mevcut degildir.

Cumhuriyetin kurulusundan bugüne kadar gelip giden hükümetlerin hepsi, gerçekleri saklayarak Türk halkini da aldatmistir.

Türk aydinlarinin, Türk halkindan da gizlenen gerçeklerin gün isigina çikarilmasi için çaba sarf etmeleri gerekir. Bu, özellikle Türk aydinlarinin tarihi ve vicdani bir görevidir.

Selam ve saygilarla.

Hakki Çimen, 06.11.2011, Almanya

DOSTÊ MA:  |  Zazaki.de   |  Piya Forum   |  Hüseyin Aygün   |  AABF  |  Tunceli Emek |  Faruk Iremet    |  FDG  | Radiozaza Forumu  | Zaza Der  |