Aygün: Bu kitap tarihi bir dönemeç

 

CHP Tunceli Milletvekili Hüseyin Aygün, Zazacanin Kürtçe basligi altina konmasini elestirdi: Dilbilim alaninda Kürtçe ve Zazacanin ayri birer müstakil

Zaza haklarinin önde gelen savunucusu Hüseyin Aygün'den Kürtçe ders kitaplarina hem elestiri hem övgü var: Kitaplar, asimilasyonun sona erdigini gösteriyor

ANKARA- Ortam ‘anadilde egitim’in baslamasi bir yana, tartisilmasi için bile uygun degil ama Türkiye , anadilde seçmeli dersler adimini atti. Kürtçe ve Zazaca ders kitaplari hazirlandi. ‘Zazaki’ ders kitabini degerlendiren CHPTunceli Milletvekili Hüseyin Aygün’e göre kitap asimilasyon politikalarinin bir daha geri gelmeyecek sekilde sona erdigini gösteriyor.
Milli Egitim Bakanligiagir aksak da olsa farkli dillerde ders kitaplarini hazirladi. Kitaplar henüz basilip okullara dagitilmasa da elektronik ortamda yayimlandi ve ögretmenlere gönderildi. Biz de CHP Milletvekili Aygün’den yillardir ‘Zaza’larin haklarini savunan biri olarak ‘Kurdi 5 Zazaki’ baslikli kitabi degerlendirmesini istedik.

‘Kurdi’ degil sadece ‘Zazaki’
Önce, Aygün’ün gözünden eksiklikleri aktarayim: Hükümetin ‘Kürt açilimi’ kapsaminda Arapça, Kürtçe ve Zazaca dillerini ‘yabanci dil’ kapsaminda görmesine itirazi var. Bir de Zazacayi Kürtçe basligi altina koymasina. Biliyorsunuz, kendisi “Tunceli halki Alevi ve Zazadir” çikislariyla PKK’nin bile hedefi haline gelmisti. “Dilbilim alaninda Kürtçe ve Zazacanin ayri birer müstakil dil oldugu biliniyor. Yazarlar saniriz bunda hemfikir degil” diyen Aygün, kitabin dört yazarinin dil konusundaki kariyerlerini de merak ediyor. Bir baska elestirisi de gecikmeye:
“Okullar çoktan açilirken kitabin hazirlanmamasi önemli bir problem. Devletin Kürtçe ve Zazaca konusundaki tutumu bilindiginden bu alandaki ‘gecikme’ anlasilabilir belki ama Kürt açilimi yillardir zikredilirken neden yeterli hazirligin yapilmadigi sorusunun bir cevabi yok.”

Bir sonraki adim anadilde egitim
Aygün, elestirileriyle birlikte övgülerini de saklamadi. Zazaki ders kitabinin egitim tarihinde bir dönemeç olusturdugunu anlatan Aygün, “Ilk kez Zazaca okula girdi. Dolayisiyla asimilasyon politikalarinin bir daha hiç geri gelmemecesine sona erdigi artik tartismasiz. Bundan sonra egitimin dogrultusu ‘anadilde egitim’ olacak” dedi.
Kitap kahramanlari Azad, Roni, Sinem ve Delal gibi yerel adlardan olusmasini takdirle karsilayan Aygün’e göre 148 sayfa içerik de baslangiç için iyi bir hacim. Kitaptaki Yilmaz Güney ve Ahmet Kaya resimleri dikkatinden kaçmayan Aygün, ünite konularini da begendi.
Kitabin basindaki alfabede yillardir yok sayilan ‘ê’, ‘q’, ‘w’ ve ‘x’ gibi harflerin yer almasi, kitabin sonundaki bes sayfalik bir mini sözlük de Aygün’ün önemsedigi bölümler arasinda.

Bir veli olarak elestiri ve önerileri
Kitabi bir siyasetçinin ötesinde çocuklarina anadillerini ögretmen isteyen bir veli gibi bakan Aygün’ün içerige dair de elestiri ve önerileri söyle:
“Örnegin ‘Mevsimler’ bölümünde Zazaca’da olan ‘Asma payiza werti’ gibi kavramlar yok. Türkçe alfabede olmayan harflerin kullanimi ile ilgili yeterli açiklama yok. Zazaca’daki ‘kh’, ‘çh’ gibi özel bazi seslere de yeterli yer verilmemis. Kitapta Bingöl Zazacasi esas alinmis. Sayilar, kimi sesler ve Zazaca’da olan kimi önemli sözcük ve sesler ayrintili verilmemis. Oysa Zazaca’nin konusuldugu Tunceli, Diyarbakir , Hinis ve Varto bölgelerinin de söyleyislerine yer verilmesi kitabi zenginlestirebilirdi. Mesela 1 sadece ‘yew’ degildir, ‘Zü’dür ayni zamanda. Bu Zazaca’nin zenginligi degil midir?”

 

 

DOSTÊ MA:  Zazaki.de   |  Piya Portal   |  Hüseyin Aygün   |  AABF  |  Tunceli Emek |  Faruk Iremet    |  FDG   | Zaza Der