RADIO ZAZA Tv ZONÊ MA KAMIYA MAWA ! BUMISÊ QÊSEY BIKE XU VIRA MÊKE ! Vila Kę

Basinda Dersim Gercegi 2
Erdogan'dan tarihi 'Dersim' konusmasi
Videolar

Zazaca ve Kürtçeyi kimse ders olarak seçmedi

Hasan Cemal: 'Dersimli oksanmakla kazanilmaz'

DEVLETIN ZIRVESI DERSIM'DE
ISTE SÜRGÜN HARITASI
Iclal Aydin'in Dersim yazisi
Seyit Riza kimdi? HAYATI

CHP'li Aygün: Dersim'in sorumlusu devlet ve CHP'dir
Resmi belgelerle Dersim katliami bilançosu

ROZE 12 IMAMU SIFTE KERD

Dersim'in canli tanigi o günü anlatti


Dersim'de yasanan kiyimin canli tagini 87 yasindaki Efo Bozkurt yasadigi ve hala izlerini silemedigi katliam gününü anlatti

CHP'li Tunceli milletvekili Hüseyin Aygün'ün baslattigi ve Basbakan Recep Tayyip Erdogan'in tarihi konusmasiyla da gündemin üst siralarina yerlesen Dersim tartismasi adeta tarihin perdesini de araladi.

Dersim'de yasanan kiyimin canli tagini 87 yasindaki Efo Bozkurt yasadigi ve hala izlerini silemedigi katliam gününü anlatti.

Efo dedenin anlattigina göre, köylüler önce meydanda toplanmis. "Baba, bizi kiracaklar" diyen çocuklara köy muhtarinin cevabi ise, "Bizim neyimiz var ki bizi vursunlar" olmus Efo'ya göre, köyde o gün 200 kisi öldürüldü. Babasi Istiklal Savasi gazisi Keko Bozkurt ile kendisi kurtuldu. "Ölüleri tarlalara, derelere attilar" diyen Efo amca bu olayda annesini, 4 kiz kardesi ile 2 erkek kardesini kaybetmis.

Milliyet'ten Burcu Karakas, Dersim'in taniklarindan Efo Bozkurt'un anilarini haberlestirdi. Iste Dersim'de yasanan katliamin vahset yönünü ortaya çikaracak o tarihi taniklik....

"BAK GÜZEL YAZACAKSIN"

Eski adi Lolantaner olan 27 haneli Çaytasi köyü, Hozat'a 5 kilometre uzaklikta. Tam yola koyulmak üzereyken Efo amca ile Hozat'ta bir kahvehanede karsilasiyoruz. Oglu Cafer Bozkurt'un dedigine göre babasi heyecanindan köyde bekleyememis. Beraber arabaya atlayip dag tepe asarak köye variyoruz. "Gel simdi anlatacagim sana" diyen Efo amca tarafindan defalarca "Bak, güzel yazacaksin" diye tembihleniyorum. Efo Bozkurt yillardir bu ani beklemis gibi elindeki bastonla etrafa isaret ederek anlatmaya basliyor:

"Askerler gelip hep bu tepeleri sardi. Muhtar herkesi meydana çagirdi. Bazi komsularimizin ellerini ayaklarini bagladilar. Ortaya da bir masa kurdular."

Kimisi evlerde yakilmis, kimi meydanda kursuna dizilmis. "Baba, bizi kiracaklar" diyen çocuklarina muhtarin cevabi, "Bizim neyimiz var ki bizi vursunlar?" olmus.

Çaytasi o vakitler devlet yanlisi bir köymüs. Bu nedenle de köylülerin anlattigina göre muhtar insanlari meydana çagirinca kimse "kötü bir sey" olacagini düsünmemis, iki dirhem bir çekirdek giyinip gidenler bile olmus. Öyle ki askerlerden bir tanesi, "Neden koyun gibi evlere dolustunuz? Çikin, disarida vurulursunuz" demis.

ALAY KOMUTANI CUMHURIYET'IN ÖGRETMENINI KATLETTI

Efo Bozkurt'un ögretmen olan amcasinin oglu Veli Bozkurt da o gün köydeymis. Efo amca devletin ögretmenini kursuna dizmesine akil erdirememis olacak ki yüzünde kocaman bir saskinlik ifadesi var:

"Veli kaç kere komutana 'Ben cumhuriyet ögretmeniyim' dedi. Biraksinlar gitsin istedi. Onu bile birakmadilar. Veli'nin esine alay komutani cebinden çikardigi tabancasiyla 3 el ates etti. Iki çocuguyla kendisini de iste suradaki evi atese verdikten sonra oraya attilar. Hepsi öldürüldü."

"SIZ GIDIN BEN ÖLÜRÜM"

Sira kendi hikâyesine geliyor. 14 yasindaki Efo konusmaya basliyor sanki, gözleri daliyor:

"Iste bizi bu eve getirdiler. Evin iki tarafina asker makineleriyle yerlesmisti. Biri o yandan, öbürü diger taraftan ates ediyordu. Kolumdan yara aldim. Bazilari içeride vuruldu. Sonra bir kiz disarda ates eden askerlerden birine bir tas atti."

Tasi atan kizin bir gözü görmüyormus. Tasin isabet ettigi asker "makine"nin yerini degistirmeye koyuldugu sirada evdekiler kaçmaya baslamis. Kaçarken vurulanlar olmus. Tasi atan kiz kapinin önünde yere yigilmis. Efo amca sansli olanlardan... Kosarken kursunlar kolunu ve karnini siyirmis. En çok kalçasindan aldigi yara canini yakmis. Yere düsmüs, sürüklenerek bir su ambarinin yanina siginmis:

"Bir sögüt agacinin dibine oturdum. Babam gördü beni, 'Siz gidin, ben ölürüm' dedim. Aldi beni bir degirmenin altina birakti."

MEZARINI KAZALIM DERKEN....

Efo amca orada iki gün yatmis. Sag kalan komsulardan biri tesadüfen kendisini görünce enistesine haber uçurmuslar. Yegeninin bir tasin üstünde kipirtisiz yattigini gören enistesi, "Mezarini kazalim" deyince Efo amca, "Beni diri diri mi gömeceksiniz?" diye sormus. Sag oldugu anlasilinca babasi gelmis oglunu almis, beraber köye dönmüsler. "Bir keçi bile birakmamislardi, bütün malimiz talan edildi."

KAZIDAN KEMIKLER ÇIKTI

Komsu köylerden de insanlar getirilmis Çaytasi'na. Efo amcanin hesabina göre asagi yukari o gün 200 kisi öldürülmüs köyde. Babasi Istiklal Savasi gazisi Keko Bozkurt ile kendisi kurtulmus. "Ölüleri tarlalara, derelere attilar" diyen Efo amca bu olayda annesini, 4 kiz kardesi ile 2 erkek kardesini kaybetmis. Bizleri gezdirdigi iki ev 1938'de insanlarin diri diri yakildiklari evler. 2007 yilinda su sebekesi için kazi yapilirken toprak altindan kemikler çikmis. Hala da bazen çocuklarin oyun için topragi eselerken kemik bulduklari oluyormus.

AGITI BU SÖZLERDE GIZLI

Anlatacaklari bitince Efo amcanin iki adim öteden bastonunu havaya kaldirarak sesini duyuyorum: "Dava açtim ben, dava!" Sonra havadaki baston yere iniyor, bu sefer sesi kisik: "Bizi niye kirdiniz? Suçumuz neydi?"

 

 

DOSTÊ MA:  |  Zazaki.de   |  Piya Forum   |  Hüseyin Aygün   |  AABF  |  Tunceli Emek |  Faruk Iremet    |  FDG  | Radiozaza Forumu  | Zaza Der  |