RADIO ZAZA Tv ZONÊ MA KAMIYA MAWA ! BUMISÊ QÊSEY BIKE XU VIRA MÊKE ! Vila Kę

Khulê 74 Köln 20.11.11
Khulê 74 Duisburg 20.11.11
Dersim im Dialog

Sabiha Gökçen'in Dersim ile ilgili sözleri

Khule 74 Serri / Berlin

Erzincan Cayirlilar Gecesi
Tunceli'nin Geçmis Acitilmisliginin Adi "Ogul"
Iclal Aydin'in Dersim yazisi
Ayip ve zulüm günleri

CHP'li Aygün: Dersim'in sorumlusu devlet ve CHP'dir
Seyit Riza'nin torunu Çankaya Köskü'ne çikiyor!

HIDIR KUTAN ALBUMU NEWE VECIYA

Güner'i Civaoglu: Atatürk'ün hayatini Dersimli kurtardi

Milliyet yazari Güneri Civaoglu bugünkü yazisinda, CHP'li Hüseyin Aygün'ün sözlerinden sonra yeniden tartisilmaya baslanan Dersim isyanini kaleme aldi. Civaoglu, isyan sirasinda Atatürk'ün yakin arkadaslarinin da asildigini belirterek, Ata'nin hayatinin Dersimli bir vatandas tarafindan kurtarildigini iddia etti.

Iste Güner'i Civaoglu'nun o yazisi;

CHP Tunceli (Dersim) milletvekili Hüseyin Aygün partisini karistirdi.
Söyle demisti:
"- n Dersim katliaminin sorumlusu devlettir.
- Katliamin yapildigi tarihte tek parti iktidari vardi, CHP iktidardi.
- Atatürk'ün bu olaydan haberdar olmamasi imkânsizdir."
Dersim felaketinin bir "askeri operasyon oldugu" sir degil, herkesin bildigi tarihi gerçek.

CHP'DEN ALEVILERI KOPARMA HAREKATI

O yillarda CHP'nin tek parti iktidari oldugu da bir "kesif" degil. Atatürk ile ilgili satirlara gelince...

Orada kirmizi isik yanar. Atatürk ve Dersim iliskisini, Ata'nin hayatini Dersim'in güçlü isimlerinden Haydar Aga'nin kurtarmasi ile baslayarak yansitiyorum:

Atatürk'ün kurdugu CHP'den Alevileri koparmak için bir planin sayfalari beklenenden önce açildi. Onur Öymen'in amacini asan sözleri istismar edilerek, senaryonun uygulanmasinda takvim yapraklari öne kaydirildi. Oysa acisi büyük olan Dersim olaylari baglaminda farkli gerçekler de var.

Örnegin...

Atatürk'ün Dersim'e olan özel yakinligi ve sevgisi...

Anlatayim...


"KASTINIZ BENI ÖLDÜRMEK MI?"

Erzurum Kongresi sonrasi Mustafa Kemal Sivas'a geçecektir. Sarayin emriyle Elazig Valisi Galip Bey, Dersim'in en güçlü isimlerinden Haydar Aga'yi çagirir. Ona yüklüce bir para verir. Görevi, Mustafa Kemal'i pusuya düsürmek ve öldürmektir.

Vali Galip Bey bu görevi verirken yaninda bugünlerin de güçlü politik isimlerinden birinin dedesi vardir. Mustafa Kemal yola çikar, "Kutu Deresi" mevkiinde otomobili Haydar Aga ve silahli adamlari tarafindan çevrilir. Mustafa Kemal, vakur bakislarla onlari süzer ve "Kastiniz beni öldürmek mi?" mealinde bir soru sorar. Haydar Aga, "Hayir pasam, bunu vermektir, mücadeleniz için lazim olur" diye yanitlar ve Elazig Valisi Galip Bey'den aldigi yüklüce parayi sunar. Mustafa Kemal duygulanir.
Tesekkür eder.


"AGA ANKARA'YA GEL"

Ankara sürecinde Mustafa Kemal, Haydar Aga'yi Ankara'ya davet eder ve Dersim Mebusu olmasini ister. Haydar Aga, tesekkür eder ama öneriye söyle cevap verir:
"Biz buranin topragina, dagina, çiçegine, kusuna alismisiz. Ankara'da yasamam zor ama sana kardesim Diyap'i göndereyim. Kabul edersen, Dersim Mebusu o olsun."

Ve böylece Diyap Aga, Dersim Mebusu olur. Atatürk, Diyap Aga'ya daima özen ve ilgi gösterir. Üstü açik Mercedes makam otomobilinde Mustafa Kemal Atatürk'ün yanindaki o ak sakalli heybetli adam, Diyap Aga'dir.


ATA, DERSIM'E GÜVENIRDI

Mustafa Kemal, yakin çevresinde 6-7 Dersim kökenliyi mutlaka bulundururdu.
Diyap Aga, Mehmet Bey, Binbasi Hasan Hayri Bey (sinif arkadasi olan Hasan Hayri Bey'in Atatürk'ü çok üzen dramini asagidaki satirlarda yansitacagim) Girnevikli Hüseyin Aga...

Bektasi babasi olan Albay Ragip Bey ve gene Bektasi babasi olan Doçent Bedri Noyan ise Atatürk'ün özel doktorlariydi.

Oda hizmetlisi Bektas Çavus da (Mustafa Timisi'nin kayinpederiydi) Aleviydi.
Aleviler ve Dersimliler Atatürk'ü severlerdi.

HZ. ALI FOTOGRAFININ YANINDA ATATÜRK FOTOGRAFI

Duvarlardaki Hazreti Ali'nin resimlerinin yaninda Atatürk fotografi da asili olurdu.
Atatürk'ün emriyle Dersim'e köprüler kurulmus, yollar açilmis, okullar yapilmistir.
Hepimizin yüreginde acisi olan Dersim olaylarina gelince...

Dersim ve dolaylarinda toprak azdir. Hatta Atatürk bu nedenle Dersimlilere daha fazla toprak olanaklarinin yaratilmasi emrini de vermistir.


"ATATÜRK'ÜN ÖLÜMLERDEN HABERI YOK"

Ancak... Dersim'den, civardaki iller ve özellikle Erzincan'dan sikâyetler vardir.
O civar vilayetlerin milletvekillerinden "Dersim'den gelip hayvanlarimizi aliyorlar. Bunlari devlet tedip etsin" gibi öneriler gelmektedir. Ismet Inönü ve Maresal Fevzi Çakmak, Dersim cografyasinda düzenin saglanmasi isini üstlenir.
Onlar da harekât için Sükrü Pasa'yi görevlendirir.

Ve ne yazik ki, hepimizin yüreklerini daglayan çok aci bir silahli operasyon yapilir. Bugün hâlâ izleri derin olan bir dramdir. Dersim halkinin maruz kaldiklari...
Arastirmalardan ve birinci ve ikinci nesil agizlardan dinledigim kadariyla, Atatürk'ün "amacini çok asan" ve "çocuklari, kadinlari da kapsayan ölümlerden bilgisi yoktur."


YAKIN ARKADASI IDAM EDILDI

O kadar ki... Sonunda güvenilir biri tarafindan "Pasam, sizin çok sevdikleriniz, yakin bulduklariniz idam ediliyor" diye bir uyari alir. Gerçekten 3 önemli isim için idam sehpalari kurulmustur. Bunlardan biri, sinif arkadasi Binbasi Hasan Hayri Bey'dir.

Digeri Kâreli Mehmet Bey'dir. 3'üncüsü ise Hz. Muhammed soyundan bir Alevi dedesidir. Atatürk, "Derhal durdurulsun" emrini verir. Ama... Ne yazik ki çok geç...

"ÖNCE BENI ASSINLAR"

Hasan Hayri Bey ve Kâreli Mehmet Bey infaz edilmislerdir bile... Ilginç bir ayrinti var. Önce Peygamber soyundan Alevi dedesi idam edilecektir ama Hasan Hayri Bey, "Ben senin idamini görmeye dayanamam. Önce beni assinlar. Sen duami yap" demistir.

Kâreli Mehmet Bey de ayni istegi tekrarlamistir. Atatürk'ün "durdurulsun" talimati geldiginde sadece Alevi dedesi henüz asilmamistir. Böylece hayatta kalmistir. Onun adini simdilik anmayalim. Kimseyi rahatsiz etmemek için kimligini yazmiyorum. Onun kanini tasiyanlar tarafindan adi ve nefesi en güzel sekilde sürdürülüyor.

Iste Atatürk ve Dersim iliskilerinden gerçegi yansitan anilar.

Yukaridaki satirlari geçen yil bu ay yazmistim. Tunceli milletvekili Aygün'ün söylemiyle Dersim olayinin yine gündeme tasinmasi üzerine bir kez daha yayimlanmasi faydali olur diye düsündüm.


Dersim Mebusu Diyap Aga, Atatürk'ün üstü açik Mercedes'inde... Yunan Kuvvetleri, Ankara'ya yaklasirken Meclis'in Kayseri'ye tasinmasi yolundaki önerilere Diyap Aga karsi çikmis, yumrugunu kürsüye vurarak "Buraya, kaçmaya degil, ölmeye geldik" demisti.

 
DOSTÊ MA:  |  Zazaki.de   |  Piya Forum   |  Hüseyin Aygün   |  AABF  |  Tunceli Emek |  Faruk Iremet    |  FDG  | Radiozaza Forumu  | Zaza Der  |