Hakki Çimen

Hakki Çimen

INKAR KERDENA KAMIYA MILLIYE
Hakki Çimen
„Zu miye çiqaþi ke ho verg bivino, çiqaþi ke vazo; "Ez ki vergu“, unca ki kelepur kerdena vergu ra nêxeleþina.“
1. ÝNKAR ÇIKO?
Ýnkar: Ýsoni meseleo ke zona, çiyo ke eve çimunê ho di, eke eve çimunê ho bi ve saadê zu hadisey, eke ni nêvati ya ki dardi we; eve na qeyde ra zerar ke da ve mileti, niya hereket kerdene inkaro. Sirunê husisi ra qederi isoni ke tersu ra, ya ki seweta pere u pul ke raþtiye nêvate ya ki müdafaa nêkerde, beno ve inkarci.
Ýnkar durumo de normal niyo. Çike isono ke tersu ra ya ki seweta malê dina raþtiye nêvano, müdafaa nêkeno hetê psikoloji ra pêrsano. Naê ke seweta pere u pul raþtiye inkar kenê, i belkiya hetê maddiyat ra benê ve dewleti, hama hetê maneviyat ra feqir manenê. Ýnu çiqaþi ke raþtiye inkar kerdê, hon de ki hetê maneviyat ra benê ve feqir. Ýson teyina eve pere u pul, eve malê na dina huzir nêvineno. Ýson ke eve kamiya miletê ho qayil nêbi, kamiya miletê inkar kerde, kamiya mileto de bini gurete, u waxt hetê psikoloji ra beno ve nêwes. Dae rao ke inkar nêweþiya.
Literatur de; “Kamo ke asl u neslê ho inkar keno, haramzadeo.” va.ino. Haramzade yeno ve mana pinci. Zofe kulturu de asl u neslê ho inkar kerdene ayvo girso. Ýsoni, maa ke ci ra amo dina, inkar nêkeno. Zon, kamiya milliye u kultirê maa u piyu ki ison rê .ê maeo. Kamo ke sewevune siyaseti ra, seweta malê dina ya ki seweta þan u þöhreti zon u kamiya mae u piyê ho ra vêreno ra, u ki beno ve inkarci. Beno ve haramazade. Beno ve nêwes.
Mileto Zaza wayirê di itiqatuno. Leto de zu Eleviyo. Leto de bin Sunniyo. Taê Zazaê Elevi u taê Zazaê Sunni kamiya huya milliye (etnik) inkar kenê. Kurd niyê, hama vanê; “Ma Kurd mê.” Tirk niyê, hama vanê; “Ma Tirk mê.”
Namê zonê miletê ma Zazaki´yo. Dina de miletê ma eve namo “Zaza” nas beno. Yane “Zaza” kamiya mawa milliya. Namê zonê miletê ma eve namo Zazaki kewto ve üniversitu. Literatur de namê zonê miletê ma Zazaki´yo.
2. ZAZAÊ ELEVÝ
Taê Zazaê Elevi, eve qavramunê .ê “Kirmancki” u “Dersim”; taê eve “solcu, devrimci, internasiyonalist” taê ki eve “Ma Elevi mê” kamiya milet ê ho inkar kenê.
Teþkilatê Hermeni (tikko, Dersim Ermeni Derneði) u Kurdu wertê Zazaunê Elevü de zonê miletê ma eve Zazaki namê nêkenê. Namo Zazaki ra xuye kenê. Verva mileto Zazay de eve namo Kirmancki u Dersim propaganda virazenê. Çike teþkilatê Hermeni u Kurdu wazenê ke eve Kirmancki u Dersim cencunê ma miletê ma ra dür fiye, seweta idelo.ünê ho bigurenê. Hem ki Zazaunê Elevü, Zazaunê Sunniu ra dür fiye.
Derneðê Elevü peru binê qontrolê Tirku de rê. Zu misale: Elevünê Dêsim, eve perunê ho Mamekiye de bonê cem (cem evi) virasto. Pirê na bonê cemi Tirko. Çiqaþi ke nifisa Mamekiye % 90 Zazaê Eleviyê unca ki idarê bonê cemi Tirku dest de ro. Na bonê cem de Zazaki qesey nêbeno, Zazaki ivadet (ibadet) nêvira.ino. Her çi rê Tirk qerar danê. Cem Tirki gire dino. Camatê Elevü, eve Eleviyeni kamiya mileto Zazay u Zazaki inkar kenê. Eleviyê Tirku wazenê ke, eve Eleviyeni Zazaunê Elevü Tirk kerê. Na kar ki eve inkar vira.ino.
Dergahê Haci Bektaþ, Camatê Elevü (Alevi dernekleri) seweta Tirkiya milliyetçiye (milliyetçi Türkiye) gureenê. Dugela Tirkiya Zazaunê Elevü, eve Eleviyeni (Alevicilik) xapnena, ho rê gurenena. Devlete, seweta na kari Kemal Kiliçdaroðlu kerd ve serdarê partiya chp. K. Kiliçdaroðlu rê Zazaki qesey kerdene yasaqa. U nêþikino ke vazo; “Ez hetê etnik ra Zazao.” Çike devleta xoriye u kerdo ve serdarê chp. Ci rê þart no ve ro. “Tu kemê chp genel baþkani, hama tu her hete ra Tirka. Tirku ra zêde Tirka. Tirku rê gureena. Yane tu kamiya huya raste mecbura ke inkar bikere. Tu ke inkar nêkerde, roza bine, u maqam ra to ame war.” Devlete niya hem ki eve destê K. Kiliçdaroðlu Zazaunê Elevü qontrol kena.
3. ZAZAÊ SUNNÝ
Kemalist ki, akp ki eve çeliþkiye Alevi-Sunniu gureenê. Dugela xoriye, Zazunê Elevü eve Eleviyeni; Zazaunê Sunniu ki eve Sunniyeteni cena ve binê têsirê ho, xapnena. Zazaunê Eleviu verdana ve Zazaunê Sunniu. Zazaunê Sunniu ki verdana ve Zazaunê Eleviu. Sistemê Tirkiya eve na prensip kar keno. Tirkiya, Dêsim de Zazaunê Eleviu, Çolig de ki Zazazunê Sunniu qonrtol kena. Dêsim de Eleviyeni, Çolig de Sunniyeni Zazau kamiya milliye ra finê düri.
Pkk, teþkilatê dugela xoriyo (derin devlet örgütü). Caê hervê pkk u eskerê Tirkiya suki u dewe Zazaunê. Son de pkk soder ki esker u polisê Tirkiya mileti rê iþkence kerd, kist. Zazau welatê ho terk kerd. Tirkiya xoriye (derin devlet) qesto pkk kerde ve mane u sanu dewê Zazau vêsnay. Dewi kerdi tol. Mileto Zazay dewe ho ke kerdi tol, welatê ho ke terk kerd, hona pkk ve Tirkiya ra amey hurê. Haþtiye viraste. Çike dewi u suke Zazau endi her hete ra kewti binê qonrolê devlete. Nika Tirkiya Zazau rind qontrol kena. Zazay niya nêþikinê ke teþkilat u partünê ho ronê. Dae ra pkk endi lozim niya.
Nika dewrê akp´o. Na dewrê akp de Zazaunê Sunni .ede ra hetê akp de caê ho gureto. Xeylaê Zazaê Sunni ki hetê partünê Kurdu de gureenê. Akp ki partiye Kurdu ki eve Sunniyeteni Zazaunê Sunniu xapnenê ke, Zazaê Sunni kamiya huya milliye terk bikerê. Binê ümet de Tirk u Kurd bê. Yane Sunni Ýslam kenê ve malzeme ke kamiya Zazau inkar bo, vind bo. Kamiye ke biyê vindi, Zonê Zazaki ki beno vindi. U waxt mileto Zaza tarix ra beno vindi. Hedef u fêlê dugela xoriye nuyo.
4. RAA RAÞTE ÇIKA?
Ma pêru ki wayirê zu namey mê. Eve na namê venga ma dino. Kar u gurenayisê ma, cuanikeni u cumaerdeniya ma, rindeni u xiravineniya ma, asaleta ma na namê de yena ve pêser, bena ve zu.
Nu durim sewetunê kamiya milliye ra ki niya ro. Zazaê ke kamiya huya milliye inkar kenê, umid kenê ke binê þiya kamiya Tirk u Kurdu de bixelesiyê. Umid kenê ke binê þiya kamiya Tirk u Kurdu de, hetê madiyati ra dewleti bê. Wayirê nam u san bê. Hama Tirk ki, Kurd ki inu nas
kenê. Zonenê ke asl u neslê naynu Zazao. Naynu seweta kamiya huya milliye gurnenê. Hama nêverdanê ni Zazay, berz be, avê þerê. Roze karê ho ke qediya paskule dane ve pi ro, dernegu u partünê ho ra erzenê tever, ya ki kisenê. Çike zu miye çiqaþi ke ho verg bivino, çiqaþi ke vazo; “Ez ki vergu“, unca ki kelepur kerdena vergu ra nêxeleþina.
Zu milet ancax eve zu kamiya kollektife yeno ve meydan. Yane Zazaê ke biyê parçik u purçik, niya nêþikinê zu milet be. Gune pêru piya zu kamiye rê wayreni bikerê. Waxtê phoncas aþiretu vêrdo ra. Endi waxtê ciya rae ramitena Zaunê Elevi u Zaunê Sunniu niyo. Zazaê Elevi, itiqatê Zazaunê Sunniu rê; Zazaê Sunni ki itiqatê Zazaunê Eleviu rê hurmete bikerê. Çike miye linga ho ra, bize linga ho ra darde bena. Zazay sewevunê itiqat ra verva zumini gurenayis ca ver dê. Piya binê kamiya milliye de teþkilat u partünê ho ronê, piya bigureê.
Kamo ke kamiya huya milliye inkar keno, ho inkar keno.
Kamo ke herey yeno, hon de herey amaena ho zerar dano ve mileto Zaza. “Ma ho nas bikerimê ke, sar ki (yabanci) ma nas bike ro.”