Sonuçta bugün Tunceli en görgülü, en egitimli insanlardan olusuyor. Sürgüne gönderilen genç kizlar da çok iyi yetisti."

CHP Ankara Milletvekili ve dönemin Basbakani Ismet Inönü'nün torunu Gülsün Bilgehan, 1938'de yapilan ve bugün 'Dersim katliami' olarak tartisilan operasyonlarla ortaçag döneminde yasanan Tunceliler'in Türkiye'nin en egitimli ve demokrasiye inanan insanlari haline geldigini savundu. CHP milletvekili Bilgehan, operasyonlarin yapildigi dönemin Inönü degil Atatürk dönemi oldugunu da söyledi.

'BASBAKAN'IN SÖZLERINDE KÖTÜ NIYET VAR'

Gazeteci Serpil Çevikcan dün yayinlanan köse yazisinda, Ismet Inönü'nün torunu CHP Ankara Milletvekili Gülsün Bilgehan'in sözlerine yer verdi. Bilgehan'in, dedesi Inönü'yü savunurken, su çarpici ifadeleri kullandigi görüldü: "Inönü'nün yerine Atatürk'ü yazmak gerekir diye düsünüyorum. Çok açik. Inönü diye söyledigi bütün dönem Atatürk dönemidir. O dönem tek parti dönemi, milli dava dönemi. Kaldi ki imparatorluktan beri süregelen birtakim sorunlar var. O sorunlarin çözülme yöntemleri bugünki insan haklarini uyuyor mu, tabi ki uymuyor. Onun için Basbakan'in sözlerinde bir kötü niyet var."

'SONUCA BAKMAK LAZIM'

"Degerlendirmeyi tarihçilere birakmak gerekiyor. Ama Dersim'i anlatan ve harekatlari elestirenler bile orada bir sorun oldugunu kabul ediyorlar. Bu sorunun çözülme yöntemi bugünki insan haklarina uymuyor ama o dönemde baska çare yokmus zaten. Bence sonuca bakmak lazim. Sonuçta bugün Tunceli bölgesi en görgülü, en egitimli, demokrasiye inanan insanlardan olusuyor. Mesela sürgünlerden söz ediliyor. O sürgünlerde çok iyi yetismis genç kizlar?da var. Belki o bölgede, ortaçag sartlarinda kalsalardi o aileleri kuramayacaklardi."

O BELGELERDE BIR SUÇ UNSURU YOK

"Ismet Inönü hatiralarinda, 'Ben 1937'de Dersim'i biraktigim zaman mesele büyük çapta halolmustu' diyor. Dedemi savunmak içinde bunu söylemiyorum. Ondan sonra yönetimde olanlar da o dönemi devam ettirmisler. Inönü'nün torunu olarak hatiralarindan benim okudugum; '1937'de biraktigimda is bitmisti' diyor. En azindan sunu insaf ederek söylemek gerekiyor ki son bir yilda Inönü yok. Pembe Kösk'te, evinde oturuyor, ayrilmis. Sürgünlerin oldugu, isyanin en agir sekilde bastirildigi zaman Inönü Basbakan degil zaten. Ben sunu kendime yakistiramam; 'Inönü'den sonra gelen Basbakan'a, O'nun ailesine sorun' diyemem ama gerçek de o. O sekilde de artik gerçekleri görmek gerekiyor. Ben o belgelerde bir suç unsuru göremedim. Bir isyan oldugunu söylüyorlar zaten. Inönü kendisi 'irkçi ve mezhepsel bir sorun degil, asayis sorunu var' diyor. Herkes hatiralarini okusun."

ÇOK BÜYÜK ACILAR ÇEKILDI

Sürgünlerden Ali Kiliçkaya: "Dersim katliaminda benim ailem de büyük acilar çekti. Dedem köylülerle birlikte kursuna dizildi. Babam da bizimle birlikte Balikesir'e sürüldü. Çok?büyük acilar çekildi. Sürgün olayini iyi anlamda yorumlamak mümkün degil. Sürgüne gönderilenler gittikleri yerlerde de iyi seyler yasamadilar. Horlandilar, asagilandilar, haksizliga ugradilar. O gittikleri yerlerde de büyük trajediler yasandi. Hikayenin bir de bu yönü var. Bu nokta da unutulmamali. Sürgünlerin gönderildigi yerlerde insanlar 'Bunlar insan yiyor' diyorlardi sürgünler için. 'Kuyruklu Kürtler' diyerek asagilaniyorlardi. O dönemlerde çekilen büyük acilara ben de sahidim. Sürgünün insanlari gelistirdigi iddiasini da dogru bulmuyorum."

DERSIMLILERDEN TEPKI

Özgür Findik (Dersim Sürgünleri Belgeseli'nin Yönetmeni): "Gülsün Bigehan gerçekten de dedesinin torunuymus! Kendisine çektigim belgeseli özel olarak gönderecegim. Yasananlari bir de oradan izlesin, bakalim anlattigi basari ve mutluluk tablosunu orada görebilecek mi?"

Çayan Demirel (38 / Dersim Katliami Belgeseli Yönetmeni): "Bu bakis açisini fasizanca buluyorum. Madem öyle ismini de koysunlar. Almanlar ismini koydu. Aslinda Gülsün Bilgehan'in sözleri bir itiraf. Yapilmak istenen, yapilan tam da buydu." (Melik Duvakli/Star)