Mesaleli Dersim yürüyüsü

.Tunceli'de 1937-38 yillari arasindaki olaylar sirasinda öldürülenleri anmak isteyen yaklasik 500 kisilik grup, ellerinde mesaleler ile yürüyüs yapti.

Ferit DEMIR

TUNCELI - Tunceli Kültür Dernegi ve Dersim Dernekleri Federasyonu tarafindan düzenlenen yürüyüs, dün saat 19.00’da kent merkezindeki Sanat Sokagi’nda basladi. Ellerindeki mesalelerle, ’Dersim 38’i unutma’ pankarti esliginde yürüyüse geçen kalabalik grup 2 kilometrelik, Cumhuriyet Caddesi güzergahindan geçerek, 1938 tarihinde sivillerin öldürüldügü belirtilen Munzur ve Pülümür Çayi’nin birlestigi Gola Çetu Mevkii’ne geldi. Kalabalik grup, burada mum yakarak lokma dagitti. Daha sonra da Munzur ile Pülümür Çayi’na karanfiller birakan grup adina konusan Ali mükan 4 Mayis 1937’de hükümet karariyla o dönem adi ’Dersim’ olan Tunceli’de tebdil ve tenkil harekati adiyla bir etnik temizleme harekati yapildigini öne sürerken, söyle dedi:
"Kelime anlami ’dersini bildirme ve yerinden etmek’ olan bu harekatin sebep verdigi olaylar bir insanlik ayibi olarak hâlâ orta yerde durmaktadir. Devlet yaptigi hatasini kabullenmeli ve bütün Dersimliler’den özür dilemelidir. Basbakan Erdogan defalarca, ’Dersim’de katliam yapildi’ demesine ragmen neden hala bu halktan özür dilemiyor."

Yürüyüse katilan ve Dersim olaylari sirasinda teslim olduktan sonra 7 arkadasi ile birlikte Elazig’da idam edilen Seyit Riza’nin torunu Rüstem Polat ise yaptigi konusmada, olaylari sirasinda öldürülen bütün insanlarin anilari önünde saygi ile egildiklerini, idam edilen basta dedesi Seyit Riza olmak üzere diger 7 kisinin mezar yerlerinin hala bilinmedigini, devletin bu mezar yerlerini kendilerine göstermesini istedi.

‘YARALI OLARAK 2 GÜN CESETLER ARASINDA KALDIM’

1938 olaylari sirasinda 10 yasinda olan ve askerler tarafindan kursuna dizilenler arasinda bulunmasina ragmen günlerce ölüler arasinda yarali olarak kaldiktan sonra kurtulan 83 yasindaki Hüseyin Gül de o günlerde yasananlari söyle anlatti:
"Ben o zamanlar daha 10 yasindayim. Bizi bir dere kenarina topladilar. Makinali tüfekleri kurarak taradilar. Yüzlerce insan vardi. Herkes agir yaralandi, delik desik olduk. elek gibi oldular. Ölüler günlerce kaldi orada. Ben de agzimdan ve bacagimdan yaralandim. Her yerden kan kokusu geliyordu. Ben ölen insanlarin cesetleri arasinda kaldim. 2 gün orada aç ve susuz kaldim. Daha sonra cesetlerin arasindan çikarak yakinda bulunan ve daglik alanda saklanan vatandaslarin yanina gittim. Ölen cesetlerin bir çogunu köpekler parçalayip yemislerdi. Çok korkunç bir dönemdi, hala her seyi simdiki gibi hatirliyorum."
Hüseyin Gül’ün yaptigi konusma, grupta bulunanlar arasinda duygusal anlarin yasanmasina neden oldu. Yapilan konusmalarin ardindan grup üyeleri dagildi. (dha)