RadioZaZa:
Mave Xêr
Haydar Isik: Mavê Xer ,Xer ama silamet
RadioZaZa: Xo mare dana naskerdene?
Haydar Isik: Ya namê mi Haydar Isik, ez Dersimraw,
25 serro itaro, niviskaro vercuni malemeni kerdene,
heya zovna savacirne?
RadioZaZa: Hata nika cend teney
Kitave sima vecay?
Haydar Isik: Ya hata nika yani nejdiye 7-8 veciye.
RadioZaZa: Kitavude mesele cinay amera zon, cinay
ser veciye?
Haydar Isik: Mesele Dersim sere, yani tertele Dersim
sero mi kitave xo nusnay eve zonê tirku nusnay,Dersim
de 1937-1938 dersim de katliam bi uza millete ma qirkerd,
zimustu ke amene cenu, camordu amone ju ce biyene
top, na meseley yani diroke dersim sero qesey kerdene,
uza ez domon biyo ucax na eke ceni ke bervene zere
mi dezene, dima ez biyo pil mi millet de qesey kerd
ju hemedi bi kitave mi de name di yenora meyda Dersimli
Memik Aga ´de yi hemed di deki mi qesey kerd yani
millete mire qesey kerd dersim tertelesi cutur bi
cutur nebi, na diroke dersim sero jede nusna.
RadioZaZa: Nika to va kitave
mi eve tirki veciyay, yani tirki nusnay, cira eve
tirki, cira eve zonê(Zazaki) ma ni kitav nunusnay?
Haydar Isik: Nika zonê ma devleta tirk idenitäta ma
kerde vind, yani ma ez devletune tirku de biyo pil,
yani ez ke 7 ser de biyo siyo mekteve tirku, ya mare
yasax kerd kirmanci qesey kerdene yasax biye. Ee bra
ma ke, iso ke zone xode egitim negrot bese nekeno
zone xo de bivisno, yani hemi ke nika Dersimli Memik
Aga eve kirmanci veciya ,yani eve kirmancki-Zazaki
yani 500 sey teney tercüme kerd, nerosuno, millete
ma eve zone xo alfabete xo nezono yani zone xo besenekeno
ke qesey bikero, besenekone ke bivisnero cutur bese
bikero ke biwanu yani mesela niviskarune kurd zaf
xiravina yani ma na dileme cutur ma vecime ule ez
ke nezon e tabi nu süreco na prozes gereke ma bikeme
öncüye milete ma gereke niviskare ke nika xona milete
xo serde pe milete xo de vindene milete xo de sone,
i gereke yani zone xo ser binivisne hata nika mi jede
kar nekerd ama, ez wazen ke ez ki endi eve Zazaki
binivsni.
RadioZaZa: Nika to zane ke na
serune peyeno de, xeyle eve zone ma (Zazaki) pesorek
vecineni pesorek zone ma ser gurine, kulture ma ser
gurine, nino ser se vane, ci qesey kena fikre to ciko?
Haydar Isik: Ee taye mira dürye,Taye mira nejdiye
taye kovareke vejine yani zaf rinde destege mi dinere
esto, ama taye ke vejine e vane mesela milete Zazay
milte kurd niyo,ya ki zone zazay zarava kurd niya
milete kurd niya, na tene xeleta ama kamo ke yani
sere na zone mileti bindest , milete kurd milete bindestiyo,
milete zazya yo soran, qurmanc pero zu mileto ama
pero bine dest dere na kamo ke milete bindestre qeyret
dano lewe dinede vindeno yani eke ez vajne rawo xo
xeletvoneke unca rindo sere zone xo gereke iso gereke
kulture xo ser zone ma xo piye xo iso gereke binisnu
qesey bikerone biwano.
RadioZaZa: Nika sata bine mi
tene millete made qesey kerd vake ita sahade stadyumde
harita Kurdistan esta, virasta, vake Dersim wertede
cino, to sevane Dersim cira wertede cino?
Haydar Isik: Dersim zere dile kurdistanio
RadioZaZa: Haritao ke teverde
Dersim tede cino?
Haydar Isik: iiiii dsssss muhim niya, mi nia neda,
belki ki xeletiye kerda yani bine gay de isu dina
nedano bozik mozik de nedano mesele awa eke ju yani
ju cenc virasta herhalde u ki nezone Dersim kowytiyo
yani na mesela niya.
RadioZaZa: Watena mi awa ke
suke Kurdistan pero tey este hata Erzinganra . surye
ra, iran ra suk tey este Dersim tey cino nika milet
vano cira cino ez sodirana itadero milet vano ke cira
zone ma de tawa nama vatene?
Haydar Isik: Ez zonê ma ama vatene, amey mide qesey
kerd yani televizyone Medya mi de reoprtaj virast.
RadioZaZa: Yani ita stadium
de qesey nebi, lawik namay vatene, hata nika xona
qese nebi.
Haydar Isik: Ya tawa nebeno Mühim niyo, ya ma mmm
nika mesele cika zonena milete kurd di hire rey hire
corzarave xo este na zaravu ra zarava ma hata nika
yani ma bese nekerdo yani kabahat to dero mi dero
ya ki pie kalikune ma dero ino bese nekerdo zarava
ma ave biyareneyani zarava ma, zarava folklorik menda,
gereke ma na zarave eve qesekerdene eve wendene, eve
nusnene ma vae biyarme kabahat ma dero bra nika ma
televizyonde milet esto ez danisma kurulde biyo med
-tv de daima mi vatene zarava ma kirmancki gereke
ewke xo bivino ita ma zarava Kirmancki 1 satera kerde
2 -3-4- sat yani ama ma kes nediyeneke program berene
viraze yani milet qesey keno ama ma ke vame ya bra
ma ti ke wazena bê program viraze, bê cike to zanena
yardim bide dahik nene yani millete ma zonena ez 63
seru dero jede reqne kene ama senik kar kene.
RadioZaZa: Nika ez wazun unca
tene peyser sime tarix ser sime nika milete ma vano
ke yani ez ki nae xora pers kun ma kam me, kotra amayme
cikme?
Haydar Isik: Ma milete Kurd me, zarava ma kirmackiya,
Dersim de milet esto mesela hete Mazgerd de hete pertege
de i qurmanci qesey kene yani Kirdaski qesey kene
i ke yani werte milete, mesela ez nazmiyeraw nejdeye
ma nejdiye nazmiye dewe mazgerd este uza dewe ke nejdiye
mazgerd ye yani nejdiye mazgerde werte mazgerd u nazmiye
de hurdemena zonu zane yani vatene mi awa ke milete
ma milete Kurd awke zarava zazaki qesey keno ya mi
di hir rey dewend zarava zazaki saraya Med de yani
devlet ta Med de zone zazaki qesey biyo, dima ki nika
mesela hewreman vane cira yani kurdistane basur de
gorani vane yaki hewremani werte Hewremani u Zazaki
de hemen, hemen fark cino yani zaf zuvinra nijdiyo,
yani Hewremani kowt uyo Dersim kowtuyo deme ke na
milet waxt de devleta iranu devleta osman sürgün kerde.
Ez tavi gereke iso diroka milte kurd rind bizono mesela
xorosan de eyalete iran de jede milete kurd jiyane
xo keno ez hen zanun ke yani isara howt, hestsey sera
dima milete kurd Zagrosra yani dewune zagrosra gurete
berde xorosan de iskan kerde ke tirk hete iran ser
neren ne yani uza des gurto yani milet kurd gereke
tirku neverdo uza berene Iran , Dima ki na mogol ke
ben girs bene kuvetli milete kurd remeno uzara tai,
tai asir remene i yene Dersimez hen inam ken ke na
Asiret ke yene dersim.Ez hen inam ken ke na Asire
ke yene dersim i yani koke dine hete zagros ra yene
eve hewremani yene yani zone ma zuyo ez Frankfurt
de nisdtore taxsi zu cenc bi ee kurdistana Basura
bi hewremani qesey kerdene yani gorani mi va ez ke
milete kurd vake ti kamci zon zonena? Mi va ez Zazaki
zon yaaa ma zazki qesey kererd ya ma zuvin fam kerd.
Mesele awa yani ma zu milet me hewraman mesela hazar
kilometera jede basur dero.
RadioZaZa: Ez wun tene zon ser
vindeme, zone ma vane ke hete ilim u tarix ra hae
ke zone ma ser guriye hete ilim ra vun vane ke zone
kirmancki-Zazaki-Dimilki zone persu ra nejdiyo, yani
zone kurdu ra düryo tu se vana?
Haydar Isik: Nika zone ma eeeemm yani kurdu ra dür
niyo, yani werte ma u zone kirdaski zimane kirdaski
ya ki zarava kirdaski farke xo esto ama.
RadioZaZa: Nu Fark ciko?
Haydar Isik: Nika fark yani ewk te esto mesela edat
de este fiil de este yani farke xo este taye qesude
kelimude este etkiye arabi biyo, nika cenika mi almana
ez siyo plattdeutsch yani bakure almanya uza zimane
yani zarave qesey kerdene cenika mi zarave dinu fam
nekerdene ama u ki almanu u ki almanu yani Bavyera
zimane Plattdeutsch bese nekeno fam bikero.
RadioZaZa: Nu dialekto ama.
Haydar Isik: Dialekto yema ki dialekto yani dialekto
zarave ayni ye yani mesela cika, nika hete Mazgerd
ra muri ardene Nazmiya inu zuvinde fam kerdene yani
mae mi kirdaski zazaki rind zonene mileto ke cera
amene hete Mazgerda ra ine qesey kerdene yani zuvinde
fam kerdene tene zahmete xo esto ama yani ezzzzz yani
zimanvan niyo ke vajne zone ma zone medra yeno mi
wendo ama zone ma pers fars i ra nejdiyo na idda wa
zone ma ez hen inam kun ke zone ma u zone kirdaski
yani zarave kirdaski u zarava qurmanci zaf nejdiya.
RadioZaZa: Nika wajme ke sare
maw Dersim, sare Erzingan, sare Bingöl ma ke Kirmacki
-Zazaki qesey kerd, ma sare Mardin ra sare, Hakkari
ra juvin fam nekeme, to tenena rave vake ke sare Mazgerd
hete bingöl vajime nae ke Kirdaski qesey kene yani
kirdaski qesey kene Elewiye ine ma tene fam keme,
hama vaji me ke sare Mardin, sare Diyarbekir ma zone
inu fam nekeme yani nu cutur beno ke nu zon ju beno,
yani vajime Dialekt esto wertede ama lehce cutur beno?
Haydar Isik: Nika niade mi tore örnege de mi vake
ke cer bavyerade zivane almanuyo bayerisch u plattdeutsch
yani hurdemena zone almanu
RadioZaZa: Koka xo juya. koka
nini juya.
Haydar Isik: Nika Koke zone maw koke Zazakiyo kirmanci
ki juyo fonetik juyo gramatik hemen hemen juyo, yanliz
etkiye xo biyo mesela mümkünüya xo esta ke zone ma
jede tesire bine zone farside mendo zone kirdaski
ki n a tesir senik gureto na imkaniye esta, nika zone
tirkude niade bra zone tirku ez ke siyo mektev nika
ez ke i zon qesey bikeri to qe fam nekena zanena yani
nu dialektik gelismeo eve saraya med mi vake saraya
med 2000 serra rave uza zone ma qesey biyo na zon
hata na nika amu hama zon ulision, deyisim yeno orte
coka vane ke zone maw zone qurmanci - kirdaski yani
zarava kirdaski-kirmanci zaf nejdiye idda mi nawa.
RadioZaZa: Yani coru nejdi beno,
nika ez ane vun mi tenena rave millet de qesey kerd
ma juvin fam nekerd, iliski qurmis nekerd, yani ma
juvin fam nekeme.
Haydar Isik: Bra ez famken tu cira fam nekena? Ez
ki Dersim ra amu.
RadioZaZa: Nika sare Diyarbekir
esto urfa este sare Mardin este ita ez tey qesey kun
mi qe fam nekene.
Haydar Isik: Tamam Taye qesey zore zameto famkerdene
ama ez ki qesey ken meslea parlemento de qesey ken
milete sorani fam kene
RadioZaZa: Heya Milete soran
fam kene, hama Kirdas vajime kirdas
Haydar Isik: Milete Kirdas ki fam kene bra.
RadioZaZa: Yani to vane ni zon
lete ve lete fam bene.
Haydar Isik: Letera jede fam kene ez ki nia zarava
kirdaski ez ki lete ra jede fam kun ama yani herhalde
sede hiris belka ki fam nekene.
RadioZaZa: Nika ciye yenora
mi viri mi caede wendive, yani dinade ilim vano ke
zu zon ke zone bin ra ke poncas ve poncas eke fam
beno, ilim vano ke nu zon u zone i lehce niyo? cutur
beno ke nika zone maw zone kirdasu ju niyo ama ma
juvin famkeme unca ju zono? Ilim dina de vano ke niya
niyo?
Haydar Isik: Nein ilime dina na vano nezon yani eke
ya to ne wendo vajime ke dogruya ilime dina na vanu
sede poncas iso zuvin fam nekerd di zone hama kam
istasik kerdo kam istastik veto ke zone maw zone werte
zone Zazakiyo Kirdaski poncas yani sede poncas fark
esto kam vanu yani?
RadioZaZa: Ilime Dina vano,
yani ilime dina zonure vanu.
Haydar Isik: Vajime ke na qeseoke ti vana dogruya
ilime dina na vano, ama nika to mira bese nekena ke
vazere werte Zazakiyo kirdaski de se de poncas fark
esto.
RadioZaZa: Xora Persa mi awake
ke nae ke wendu inu ra persbiker.
Haydar Isik: Braw rind idda mi cika zana werte Zazaki
u Kirdaski fark poncas niyo fark seniko seniko coka
tae ez tora nevan tae milete ma este i xo nasnekene,
ez tore vajnere, yani eke i eke serva ziman zarava
Kirdaski zimane ma bi xebetibiyene ez hürmete mi dinaea
estoyani mesele awa iso gereke na zon maw piye xo
ave biyaro xo vira mekero mesela domane mi zone ma
qesey kene ama torne mi bese nekene yani devleta tirk
adire ma dardewe dewe ma vesnay,zone ma yasax kerd
nika ez tora vayjne yani katliamu girs isonra zone
ison yasaxine yasax zonena ha to ju kisto, ha zone
dey cira guretofark xo cino yani.
RadioZaZa: Qesa mina peyen nawa,
wun na serrane peyenude , peserorek vejine Ware vejino,
Tija Sodiri vejina, Dersim, Pir vejino xona tae este
nika mi viri nene nini sere se vana?
Haydar Isik: Ule Tija sodir rey drey mi sero nivisnayve
xeverkerdve yani jade zaf ki rast nenusnayve tae mileto
ke mira qarino yani (also) doman ine duste xora nevnun
hen erzene yani eke cesarete dinu yani medeni cesaret
dinu ke esto geroke mire telefon kene ya ki termin
virazeme ma yeme te lewe zuvinde qesey keme Tija Sodir
yani iftra erzena.
RadioZaZa: Savana yani? Iftra
cika?
Haydar Isik: Iftra mesela mi sero Ciko ke inu vatve
dogru nebi yani jur biy, mektuv rusnene i mektuve
Tija Sodir cena aynen yani Pers nekena ahlaksizin
awa nika ez ke pee to de qese vajnere yani Reschas
vane almani resches nekerdo yani mi xona mesele tam
nezonen ez gereke kovara xode a makale nenusnir ama
inu nusnayve, mira xever dane yani ayivo yani mi hata
nika mi ez tora vajnere yani medya tv de ki med -
tv deki mi wast wazen ke zimane ma zone ma jede program
kuyune yani na hizmeta na xizmeta nika mesel mi ewro
ki mi vake ez hen wazen ke yani daha jede program
bivrajiyo, milete ma, domone mazone xo vira mekere
na ki xizmeta.
RadioZaZa: Qese Xuye peen mare
savana?
Haydar Isik: Ule ez wesiya sima wazen ti ki cenca
i heval ke Tija Sodir de, Ware de nezo kowt de gurine
rija mi dinura esta mesela xo yani politik mekerne,
düzeye kulturde bivinene ya u cax ma juvinde yardim
ki dame ez inam ken ke i ke politik düzey ca verdene
kultur yani zone ma ser bivine yani cever dinere ben
ra ma pa gurime ma jede ma quveta xo keme ju ez simare
serkevtin vazen simare wesiye wazun bimane wesiyede
yani kamo ke na zone xo ser xebetino dinara hürmete
mi ki esta.
RadioZaZa: Heq rajivo
Haydar Isik: Heq tora ki rajivo
